Naam: Museum Werkspoor VOC Oostenburgergracht 75-79 Amsterdam (restauratie Kok 1949)
Type: pakhuizen; ,musea; ,woonhuizen;
Opdrachtgever: directie van Werkspoor NV
Uitgevoerd: ja
Bestaand: ja
Architecten: onbekend, 1660; Kok, A.A. (Kok (Kok, A.A.)), 1942, 1950, ontwerp, restauratie-; Kok, Y. (Kok (Kok, A.A.)), 1942, 1952, restauratie beide panden-; Langhout, G.J., 1942, eerste ontwerp-; Langhout, G.J., 1950, 1951, interieur-; Duintjer, M.F., 1950, 1952, interieur en aanbouw naast nr. 75-;
Bijdragen: onbekend -aannemer-,
Adres: Oostenburgergracht 75-79, Amsterdam;
Archiefgegevens: NAi/KOKA.15,64
Bijzonderheden:

De gebouwen van de Werkspoor strekken zich uit van nummer 79 aan de Conradstraat tot en met nummer 75. In 1949 restaureerden vader en zoon Kok de voormalige touwslagerij en opslagplaats van de Admiraliteit (oftewel de Admiraliteitslijnbanen) uit 1660. Het hoekpand nummer 79, bestaande uit twee huizen achter een gezamenlijke topgevel, had vooraf aan de restauratie al deels een woonfunctie. Ook in de nieuwe toestand werd het in tweeën gesplitst: het werkspoormuseum kwam op in het westelijke deel en de verbouwde woning bleef in het oostelijke deel. De voorgevel uit 1660 is gedecoreerd met festoenen en kreeg alleen een andere vensterindeling. Het pand kreeg bij de restauratie in 1949 een volledig nieuwe achtergevel. Het gedeelte nummer 75-77 is het voorgebouw van de voormalige OIC-lijnbaan, later ook wel aanduid als het Suikerhuis. Dit gedeelte heeft een zeer monumentale gevel met een middenrisaliet van drie assen met daarin het wapen van de OIC. De daarnaast gesitueerde hijsbalken en pakhuisdeuren op de derde bouwlaag verraden de opslagfunctie van het gebouw. In het restauratieplan werden de oorspronkelijke hijsdeuren op alle bouwlagen weer teruggebracht. Verder werden diverse vensterformaten en de toegangsdeur gewijzigd. Het restant van de lijnbaan zou als schilderachtige ruïne bewaard moeten blijven. Ook zou de woning van de equipage/meester weer in ere worden hersteld. De rest van het gebouw was bestemd als museum van Werkspoor. In latere plannen is de lijnbaan geheel verdwenen en is er een forse bouwmassa achter nummer 77 gekomen met ondermeer magazijnen. Daarmee is de beschikbare grond volledig bebouwd. Het complex werd in 1950 geopend. Het bedrijfsmuseum is in 2005 nog steeds in het pand gevestigd en geeft op de begane grond een overzicht van de VOC op het Oostenburg (1663-1795), en op de verdieping de geschiedenis van Werkspoor (1827-nu). In het archief van Kok zijn niet alleen de bouwtekeningen, maar ook foto's van voor, tijdens en na de restauratie en diverse artikelen. Daaruit blijkt dat Ysbrand alleen de restauratie van de OIC-lijnbaan heeft uitgevoerd, de Admiraliteitslijnbaan hebben ze samen gedaan. Het tekenwerk dateert al van ver ervoor. Verder is in het archief een ets van de 18de-eeuwse situatie, hetgeen een mooi voorbeeld is van het uitgebreide onderzoek dat Kok meestal uitvoerde voorafgaand aan de restauratie.

  Literatuur

Illustraties:

Literatuur wordt geladen ...